Maar wat ís vakantiestress?

 

Daarover zijn de meningen verdeeld.
Bij de alarmcentrales en repatriëringsorganisaties in Nederland werken ook deskundigen op het gebied van vakantiestress. Sommige van hen beschouwen vakantiestress als heimwee. Sommigen redeneren dat heimwee een vorm van depressie is, hetgeen van vakantiestress een psychiatrische aandoening maakt. Kijk maar in de DSM IV, zeggen ze, daar staat heimwee onder die noemer. DSM IV is de Diagnostic Statistical Manual, ofwel de op wetenschappelijke leest geschoeide 'bijbel' waarin alle erkende psychiatrische ziekten beschreven staan.
De Mee-denkers zien vakantiestress slechts als een katalysator. ,,Uiteraard is vakantie een stresserende factor, zoals Holmes bij onderzoek heeft vastgesteld. ,,Maar dat betekent nog niet dat vakantiestress een wetenschappelijk te onderscheiden ziekte is. In dat geval zou kerststress dat ook zijn. Rond de kerstdagen zien we immers ook een toename van het aantal depressieve mensen, dat zich ellendig voelt wegens de hoge verwachtingen of de als "onecht" ervaren sfeer.''

Vakantiegangers die in het buitenland in psychische nood komen, kunnen contact (laten) opnemen met de alarmcentrale waarmee hun verzekeringsmaatschappij een contract heeft gesloten. Deze heeft op haar beurt een contract met een repatriëringsorganisatie, die in beeld komt als de kans bestaat dat een cliënt uit den vreemde door professionele begeleiders moet worden opgehaald. Soms, zoals in het geval van de ANWB, heeft een alarmcentrale een eigen, interne repatriëringsdienst.

Al blijft het aantal repatriëringen wegens 'psychische indicatie' klein in vergelijking met het aantal wegens somatische klachten, jaarlijks zijn het er toch zo'n 200. Bij deze groep speelt vakantiestress een rol bij het ontstaan van de psychische klachten.
Of iemand gerepatrieerd wordt, kan afhankelijk zijn van de definitie van vakantiestress die zijn verzekeringsmaatschappij hanteert. Vaak mag het pas als er een medische noodzaak bestaat, wat het geval is als er een psychiatrisch ziektebeeld is geconstateerd. Bij verreweg de grootste groep gerepatrieerde vakantiegangers is sprake van licht psychiatrische klachten of van pur sang heimwee. Symptomen van psychiatrische klachten zijn bijvoorbeeld slapeloosheid, depressiviteit, huilbuien en verwardheid; symptomen van heimwee zijn lusteloosheid, angst en het opzien tegen dingen die men normaal als plezierig ervaart. De klachten van deze twee categorieën lopen vaak door elkaar heen en ook de zwaar psychiatrische patiënt heeft last van deze klachten, zij het dat ze bij hem niet de belangrijkste zijn. Over het algemeen geldt dat hoe lichter de klachten, des te zwaarder het aandeel van vakantiestress is in iemands psychische toestand.
Sommige repatrieerders maken onderscheid tussen de twee lichtere categorieën; andere trekken een scheidslijn tussen cliënten die onder professionele begeleiding gerepatrieerd worden en zij die zelfstandig of in bekend gezelschap terugreizen. De laatste groep is minder herkenbaar, maar wel verreweg het grootst, al streven ook repatrieerders (bijna altijd één of twee B-verpleegkundigen, gespecialiseerd in psychiatrie) er altijd naar een patiënt incognito te laten reizen. Aangezien begeleiding vooral nodig is bij patiënten uit de zwaarste categorie, is het een zwaar vak waarbij de verpleger alles uit de kast moet trekken om het vertrouwen van de patiënt te winnen en in te schatten welke aanpak het best is.

Over de meest voorkomende oorzaken van vakantiestress zijn de repatrieerders en alarmcentrales het roerend eens. ,,Voor een scheet en drie knikkers vliegen mensen naar een verre, exotische bestemming, maar ze realiseren zich onvoldoende waar ze terechtkomen en bereiden zich vaak niet goed voor'', verwoordt Wiljo Meester van HCSS de algemene stemming.
Behalve de confrontatie met een onbekende cultuur (taal, gewoonten, klimaat, enzovoorts), betreft vakantiestress vaak ook uit Nederland geëxporteerde stress ofwel uitgestelde stress. Het betreft dan mensen die thuis ingrijpende dingen hebben meegemaakt, die ze nog niet hadden verwerkt of mensen die half overspannen vertrokken. Tijdens hun vakantie, wanneer ze alle tijd hebben, komen de gevoelens als een boemerang terug.

Veel beter zou het zijn als mensen zich zouden voorbereiden op een vakantie door zich bewust te worden van de identificatie met een bepaalde sociale rol of arbeidsrol en lang voordat men op vakantie gaat momenten van rust in te bouwen. Door de betrekkelijkheid van dingen te durven inzien. Gek genoeg lukt het mensen die een ernstige ziekte hebben gehad of een keer zwaar overspannen zijn geweest wel om zich daarvan bewust te worden. Jammer dat mensen vaak dergelijke harde signalen nodig hebben om tot een bepaald besef te komen.

 

 

Webshop voor zelfhulp

Voor thuiswerk met zelfhulp-cd's (en downloads) bij o.a. stresspreventie, slaapproblemen, vlieg -en faalangst, persoonlijke ontwikkeling

het Kernfusiemodel®

Klik om de videopresentatie 'komen tot herverbinding' in het kader van Kernfusietraining® en TA te bekijken
Klik om de videopresentatie 'komen tot herverbinding' in het kader van Kernfusietraining en TA te bekijkenn

Voor het effectief bereiken van persoonlijke Zelfoptimalisatie kan ook dit model worden ingezet bij coaching

Bekijk hier de powerpointpresentatie [Adobe Acrobat PDF - 788.36 KB]

Mail ons...

U kunt ons bereiken via de (mail) adressen op de contact pagina