Mensen met psychopathische trekken

'Kijk', zegt psycholoog Arjan Eleveld, directeur van organisatieadviesbureau LTP, dat onder meer assessments en screening doet voor hoge functies in het bedrijfsleven, 'van mensen aan de top wordt verwacht dat ze een visie hebben en dat ze die visie goed kunnen uitleggen aan anderen. Psychopaten kunnen vreselijk goed liegen en fantaseren. Fantaseren en een visie hebben: dat ligt erg dicht tegen elkaar aan.
'Van topmanagers wordt ook verwacht dat ze anderen van hun gelijk kunnen overtuigen. Een psychopaat kan dat als geen ander. Hij manipuleert mensen precies naar de plek waar hij ze hebben wil. Daar hoeft hij niet eens bij na te denken, dat is een tweede natuur voor hem. 'Vroeger keek je bij assessments vooral naar iemands vaardigheden. Pas sinds een paar jaar zijn we ook nadrukkelijk op iemands drijfveren gaan letten en op dingen die hij moeilijk vindt: wordt iemand gedreven door een onbedwingbaar verlangen aardig gevonden te worden? Nou, een psychopaat zeker niet. Veel in het bedrijfsleven gaat fout doordat men geen beslissingen durft te nemen, of, als men ze neemt, ze niet ten volle durft uit te voeren. Dus kijken we: kan deze kandidaat dat? Nou, als iemand dat kan, is het wel de psychopaat. Vind je het dan raar dat hij in de top terecht weet te komen? We zien dus wel mensen langskomen die duidelijk psychopathische trekken hebben. Een echte full blown psychopaat ben ik in mijn praktijk nog niet tegengekomen. Maar dat gaat ongetwijfeld een keer gebeuren.'
Paul Babiak zal de eerste zijn om Elevelds woorden te onderstrepen: 'Psychopaten hebben karaktertrekken die veel lijken op die van de ideale leider. Een ideale leider is vaak narcistisch, egocentrisch, dominant, heel assertief, soms op het agressieve af. Dat kun je makkelijk verwarren met het pesten en zieken dat een psychopaat doet. Bovendien: psychopaten haten regels en zijn gek op chaos, zodat ze zich binnen de moderne, snelbewegende onderneming prima op hun plaats voelen.' Maar als psychopaten dan zo verdacht veel op heel goede managers lijken, hoe scheid je dan de bokken van de schapen? En hoe kom je zo'n bok überhaupt op het spoor? 'Vaak is het de bedrijfsarts die aan de bel trekt', zegt Blaauw. 'Die ziet dat er op een bepaalde afdeling veel zieken zijn, dat er veel verzuim is - en dat doorlopend. Vaak hoort hij ook mensen klagen over steeds weer dezelfde leidinggevende. Die arts denkt dan op een gegeven moment: "Hier is iets aan de hand, hier moeten we iets aan doen". Die meldt dat bij de directie, waarna wij soms in het geweer worden geroepen.'
Maar er zijn ook wel andere signalen. Veel gedrag van psychopaten is volstrekt normaal, maar onderscheidt zich, voor de goede waarnemer, doordat het net even té is. 'Een joviale klap op de schouder, die pijn doet of je bijna omver gooit', zegt Bijlsma. 'Of tegen een gezette collega in het bijzijn van anderen: "Hee ouwe vetzak, wat zie je er weer ranzig uit op de maandagmorgen. Geintje! kun je toch wel tegen, hè?"' Of er worden rouwkaarten het bedrijf rondgestuurd met de naam van een collega erop als overledene. Grapje, moet kunnen. 'Een ander signaal is soms dat bijna een hele afdeling agressief is', vult Blaauw aan. 'Vergis je niet: zo'n psychopaat kan echt een hele afdeling naar zijn hand zetten en volledig verzieken. Zijn agressie wordt dan de norm binnen zo'n afdeling. Er wordt veel geruzied onderling, maar ook klanten worden agressief bejegend.'

Webshop voor zelfhulp

Voor thuiswerk met zelfhulp-cd's (en downloads) bij o.a. stresspreventie, slaapproblemen, vlieg -en faalangst, persoonlijke ontwikkeling

het Kernfusiemodel®

Klik om de videopresentatie 'komen tot herverbinding' in het kader van Kernfusietraining® en TA te bekijken
Klik om de videopresentatie 'komen tot herverbinding' in het kader van Kernfusietraining en TA te bekijkenn

Voor het effectief bereiken van persoonlijke Zelfoptimalisatie kan ook dit model worden ingezet bij coaching

Bekijk hier de powerpointpresentatie [Adobe Acrobat PDF - 788.36 KB]

Mail ons...

U kunt ons bereiken via de (mail) adressen op de contact pagina